Ένα φάρμακο βοηθά μόνο όταν το παίρνουμε σωστά. Το 2013 ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) ξεκίνησε εκστρατεία ενημέρωσης για την ορθή και ασφαλή χρήση τους. Η εκστρατεία ολοκληρώθηκε, τα μηνύματά της όμως δεν παλιώνουν — και σήμερα, με τα παράνομα σκευάσματα να κυκλοφορούν όλο και πιο εύκολα στο διαδίκτυο, έχουν γίνει πιο επίκαιρα από ποτέ.
- Η εκστρατεία του ΕΟΦ (2013–2014) έχει ολοκληρωθεί. Ο Οργανισμός συνεχίζει την ενημέρωση με ανακοινώσεις και με συμμετοχή σε διεθνείς δράσεις.
- Υπάρχει πλέον η Κίτρινη Κάρτα για την αναφορά ανεπιθύμητων ενεργειών φαρμάκων.
- Από 2 έως 8 Νοεμβρίου 2026 γίνεται η διεθνής εβδομάδα MedSafetyWeek.
- Ο ΕΟΦ ανακοίνωσε διετές πιλοτικό πρόγραμμα ηλεκτρονικού φύλλου οδηγιών χρήσης (e-PIL).
Τι ήταν η εκστρατεία του ΕΟΦ
Το ζήτημα που ήθελε να αναδείξει ο ΕΟΦ ήταν η προστασία της δημόσιας υγείας σε σχέση με την κυκλοφορία των φαρμάκων. Στόχος ήταν να ενημερωθεί το κοινό με απλό τρόπο και να αλλάξει συμπεριφορά απέναντι στην κατανάλωση φαρμάκων. Το κεντρικό μήνυμα ήταν σαφές: δεν παίρνουμε ένα φάρμακο επειδή το πρότεινε φίλος ή συγγενής — ρωτάμε τον ειδικό, τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό μας.
Η εκστρατεία εξελίχθηκε με καταχωρίσεις και δημοσιεύσεις στον Τύπο, διαδικτυακή καμπάνια σε δημοφιλείς ιστοσελίδες, τηλεοπτικό και ραδιοφωνικό σποτ και πρόσθετες δράσεις δημοσιότητας.
Οι 6 κανόνες για την ασφαλή χρήση φαρμάκων
1. Γιατρός και φαρμακοποιός πρώτα
Για τη σωστή δόση, τη διάρκεια, τους συνδυασμούς και τις ανεπιθύμητες ενέργειες ρωτάμε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό μας και διαβάζουμε πάντα το φύλλο οδηγιών της συσκευασίας.
2. Συνταγογραφούμενα μόνο με συνταγή
Τα φάρμακα που χορηγούνται με ιατρική συνταγή τα προμηθευόμαστε μόνο με συνταγή γιατρού, από φυσικό φαρμακείο. Στην Ελλάδα απαγορεύεται η εξ αποστάσεως πώληση και η διαφήμισή τους στο κοινό.
3. Γενόσημα ή πρωτότυπα: εμπιστοσύνη
Σύμφωνα με τον ΕΟΦ, τα φάρμακα με άδεια κυκλοφορίας, πρωτότυπα και γενόσημα, έχουν την ίδια θεραπευτική αξία. Αν έχουμε απορία, τη συζητάμε με τον γιατρό μας.
4. Αντιβιοτικά μόνο με συνταγή
Δεν παίρνουμε αντιβιοτικά χωρίς συνταγή, ούτε στις απλές ιώσεις, όπως το κρυολόγημα ή η γρίπη: τα αντιβιοτικά δεν δρουν στους ιούς, και η αδόκιμη χρήση τους ευνοεί την αντοχή των μικροβίων.
5. Όχι φάρμακα από το διαδίκτυο
Η προμήθεια φαρμάκων από αναξιόπιστες πηγές, όπως ιστοσελίδες και αγγελίες, είναι από τους σοβαρότερους κινδύνους για την υγεία, γιατί τα προϊόντα μπορεί να είναι πλαστά ή ψευδεπίγραφα. Αυτό ισχύει και για τα «θαυματουργά» σκευάσματα απώλειας βάρους.
6. Δεν ανταλλάσσουμε φάρμακα
Ό,τι ταιριάζει σε έναν φίλο ή συγγενή μπορεί να μη ταιριάζει σε εμάς: αλλεργίες, άλλες θεραπείες και αλληλεπιδράσεις κάνουν τη διαφορά.
Τι εγγυάται ο ΕΟΦ
Με τις διαδικασίες ελέγχου του, ο ΕΟΦ υποστηρίζει ότι:
- όλα τα φάρμακα με άδεια κυκλοφορίας από τον ΕΟΦ, πρωτότυπα και γενόσημα, είναι ασφαλή, αποτελεσματικά και ίδιας θεραπευτικής αξίας·
- η άδεια κυκλοφορίας όλων των φαρμάκων δίνεται με βάση την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία·
- η ποιότητα, η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά τους διασφαλίζεται με συνεχείς ελέγχους και μετά την άδεια κυκλοφορίας.
Ο ΕΟΦ απευθύνεται παράλληλα στους επαγγελματίες υγείας, στους φορείς του τομέα και στη φαρμακοβιομηχανία, ώστε να στηρίξουν το μήνυμα. Καλεί ειδικά τους γιατρούς να εμπιστεύονται τα γενόσημα και να χορηγούν φάρμακα χαμηλότερου κόστους όπου μπορούν, εξοικονομώντας πόρους για καινοτόμα φάρμακα υψηλού κόστους εκεί που είναι απαραίτητα.
Τι νέο υπάρχει σήμερα
Κίτρινη Κάρτα: αναφέρουμε τις ανεπιθύμητες ενέργειες
Όποιος παρατηρήσει μια ύποπτη ανεπιθύμητη ενέργεια μετά από ένα φάρμακο μπορεί να την αναφέρει στον ΕΟΦ μέσω της Κίτρινης Κάρτας, στον γιατρό ή στον φαρμακοποιό του. Κάθε αναφορά εμπλουτίζει τις γνώσεις για γνωστές ανεπιθύμητες ενέργειες ή βοηθά να ανακαλυφθούν νέες, και οδηγεί σε προειδοποιήσεις και αλλαγές στις οδηγίες χρήσης. Όπως επισημαίνει ο ΕΟΦ, οι έρευνες δείχνουν ότι περίπου οι μισές ανεπιθύμητες ενέργειες μπορούν να προληφθούν.
MedSafetyWeek 2026: 2–8 Νοεμβρίου
Κάθε χρόνο, αρχές Νοεμβρίου, ρυθμιστικές αρχές φαρμάκων από όλο τον κόσμο συμμετέχουν στη διεθνή εβδομάδα MedSafetyWeek, που συντονίζει το Uppsala Monitoring Centre, συνεργαζόμενο κέντρο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Το μήνυμα του 2026 είναι «οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν αγνοούνται, αναφέρονται». Ο ΕΟΦ έχει συμμετάσχει στις προηγούμενες διοργανώσεις, με τα hashtag #MedSafetyWeek και #EOFkitrinikarta.
Ηλεκτρονικό φύλλο οδηγιών χρήσης (e-PIL)
Το 2026 ο ΕΟΦ ανακοίνωσε, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διετές πιλοτικό πρόγραμμα για το ηλεκτρονικό φύλλο οδηγιών χρήσης. Πρόκειται για δοκιμαστική φάση που αφορά συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων. Μέχρι να υπάρξει σαφής ενημέρωση για το αντίθετο, το φύλλο οδηγιών της συσκευασίας παραμένει η πρώτη πηγή πληροφόρησης για το φάρμακό μας.
Μικρός οδηγός για κάθε μέρα
- Κρατάμε ενημερωμένη λίστα με όλα τα φάρμακα και τα συμπληρώματα που παίρνουμε και την έχουμε πάντα μαζί μας στο γιατρό ή στο φαρμακείο.
- Δεν διακόπτουμε ούτε αλλάζουμε τη δόση μιας θεραπείας χωρίς να ρωτήσουμε τον γιατρό μας.
- Ελέγχουμε την ημερομηνία λήξης και φυλάσσουμε τα φάρμακα όπως ορίζει το φύλλο οδηγιών, μακριά από τα παιδιά.
- Δεν εμπιστευόμαστε σκευάσματα που υπόσχονται γρήγορα και «εύκολα» αποτελέσματα σε διαφημίσεις και ιστοσελίδες.
- Αν δούμε ύποπτη ιστοσελίδα, διαφήμιση ή προϊόν, το αναφέρουμε στον ΕΟΦ στο kataggelies@eof.gr.
Και η ασφάλιση υγείας;
Η ασφάλιση υγείας δεν αντικαθιστά την ορθή χρήση των φαρμάκων, τη συμπληρώνει: όταν χρειαστεί φροντίδα, καλό είναι να ξέρουμε τι καλύπτει το πρόγραμμά μας. Στο Ασφαλιστικό Πρακτορείο frontis θα σας βοηθήσουμε να το δείτε καθαρά.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να πάρω αντιβιοτικό χωρίς συνταγή;
Όχι. Τα αντιβιοτικά λαμβάνονται μόνο με ιατρική συνταγή και όχι σε απλές ιώσεις, γιατί δεν δρουν στους ιούς.
Είναι τα γενόσημα το ίδιο αποτελεσματικά με τα πρωτότυπα;
Σύμφωνα με τον ΕΟΦ, όλα τα φάρμακα με άδεια κυκλοφορίας, πρωτότυπα και γενόσημα, είναι ασφαλή, αποτελεσματικά και ίδιας θεραπευτικής αξίας.
Πού αναφέρω μια ανεπιθύμητη ενέργεια φαρμάκου;
Μέσω της Κίτρινης Κάρτας στο kitrinikarta.gr, ή στον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.
Πού αναφέρω ύποπτη ιστοσελίδα που πουλά φάρμακα;
Στον ΕΟΦ, στο kataggelies@eof.gr.
- Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) — eof.gr
- Κίτρινη Κάρτα — kitrinikarta.gr
- MedSafetyWeek — Uppsala Monitoring Centre
Ενημερώθηκε τον Οκτώβριο 2026. Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή.
