1. Οι πρώτες 72 ώρες δεν είναι ώρα για αυτοσχεδιασμούς

Όταν συμβαίνει κάτι απρόοπτο, το πρώτο ένστικτο είναι συνήθως να αντιδράσουμε.

Να πάρουμε τηλέφωνο. Να βγούμε έξω. Να πάμε στο σούπερ μάρκετ. Να ψάξουμε φακούς, μπαταρίες, φάρμακα ή φορτιστές.

Το πρόβλημα είναι ότι όλοι μπορεί να σκέφτονται το ίδιο ακριβώς τη στιγμή που η πρόσβαση σε αυτά τα πράγματα γίνεται δυσκολότερη.

Η πρόληψη λειτουργεί διαφορετικά.

Δεν περιμένει να εμφανιστεί η ανάγκη. Την έχει προβλέψει.

Δεν σημαίνει ότι γνωρίζουμε τι ακριβώς θα συμβεί. Σημαίνει ότι έχουμε αποφασίσει από πριν τι θα κάνουμε αν κάτι διαταράξει προσωρινά την καθημερινότητά μας.

2. Το πρώτο βήμα: νερό και βασικά τρόφιμα

Δεν χρειάζεται να μετατρέψουμε το σπίτι σε αποθήκη.

Χρειάζεται να μπορούμε να καλύψουμε τις βασικές ανάγκες της οικογένειας για ένα σύντομο διάστημα.

Σκεφτείτε τι καταναλώνετε πραγματικά στην καθημερινότητά σας και τι μπορεί να διατηρηθεί χωρίς ιδιαίτερες απαιτήσεις.

• Εμφιαλωμένο νερό.
• Τρόφιμα μακράς διάρκειας.
• Τρόφιμα που δεν απαιτούν ιδιαίτερη προετοιμασία.
• Βασικά είδη για παιδιά ή ηλικιωμένους.
• Τροφή και νερό για κατοικίδια.

Η καλύτερη προετοιμασία δεν είναι αυτή που γεμίζει τα ντουλάπια. Είναι αυτή που έχει λογική για τη συγκεκριμένη οικογένεια.

3. Φως, επικοινωνία και ενέργεια

Ένα από τα πρώτα προβλήματα σε μια διακοπή ρεύματος είναι ότι ξαφνικά θεωρούμε αυτονόητα πράγματα που δεν είναι.

Το φως. Η φόρτιση του κινητού. Η πρόσβαση στην ενημέρωση. Η επικοινωνία.

Γι’ αυτό αξίζει να υπάρχουν σε ένα συγκεκριμένο σημείο του σπιτιού:

• Φακός.
• Εφεδρικές μπαταρίες.
• Power bank.
• Φορτιστές.
• Ένα φορητό ραδιόφωνο, όπου είναι διαθέσιμο.
• Βασικά είδη φωτισμού.

Το σημαντικό δεν είναι μόνο να τα έχουμε.

Πρέπει να ξέρουμε πού βρίσκονται.

Ένας φακός που βρίσκεται κάπου μέσα σε ένα συρτάρι γεμάτο αντικείμενα δεν είναι πραγματικά διαθέσιμος όταν το σπίτι είναι σκοτεινό.

4. Τα φάρμακα που δεν πρέπει να λείψουν

Εδώ η πρόληψη γίνεται ακόμη πιο σημαντική.

Μια οικογένεια μπορεί να αντέξει αρκετές ώρες χωρίς πολλές από τις καθημερινές της ανέσεις. Δεν μπορεί όμως να θεωρήσει δεδομένο ότι κάθε απαραίτητο φάρμακο θα είναι διαθέσιμο τη στιγμή που θα χρειαστεί.

Γι’ αυτό είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε:

• Ποια φάρμακα χρειάζεται κάθε μέλος της οικογένειας.
• Πού βρίσκονται.
• Πότε πρέπει να ανανεωθούν.
• Ποιος γιατρός ή φαρμακείο μπορεί να χρειαστεί να επικοινωνηθεί.

Δεν μιλάμε για αποθήκευση τεράστιων ποσοτήτων. Μιλάμε για οργάνωση και αποφυγή του «τελείωσαν και δεν το είχαμε καταλάβει».

5. Ένα σχέδιο επικοινωνίας για την οικογένεια

Σε μια δύσκολη κατάσταση, το «θα πάρουμε ο ένας τον άλλον τηλέφωνο» δεν είναι πάντα αρκετό.

Καλό είναι η οικογένεια να έχει συμφωνήσει από πριν:

• Ποιον καλούμε πρώτα;
• Πού συναντιόμαστε αν δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στο σπίτι;
• Ποιος ενημερώνει τους υπόλοιπους;
• Ποιος γνωρίζει πού βρίσκονται τα παιδιά;
• Ποιος έχει τα βασικά στοιχεία επικοινωνίας;

Και φυσικά, όλα τα μέλη της οικογένειας που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τηλέφωνο πρέπει να γνωρίζουν τον αριθμό 112.

Το 112 είναι ο ενιαίος Ευρωπαϊκός Αριθμός Έκτακτης Ανάγκης και στην Ελλάδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί χωρίς χρέωση όταν υπάρχει ανάγκη άμεσης βοήθειας. Παράλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για μαζικές ειδοποιήσεις πολιτών όταν εξελίσσεται ή αναμένεται επικίνδυνη κατάσταση.

Η σωστή χρήση του δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι μέρος της προετοιμασίας.

6. Τι γίνεται με τα παιδιά, τους ηλικιωμένους και τα κατοικίδια;

Ένα σχέδιο που αφορά μόνο τους ενήλικες δεν είναι πραγματικά οικογενειακό σχέδιο.

Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν με απλό τρόπο:

• Πώς ονομάζονται οι γονείς τους.
• Τη διεύθυνση του σπιτιού.
• Ποιον αριθμό μπορούν να καλέσουν για βοήθεια.
• Τι πρέπει να κάνουν αν χωριστούν από την οικογένεια.

Οι ηλικιωμένοι μπορεί να χρειάζονται διαφορετική φροντίδα, ειδικά αν έχουν περιορισμένη κινητικότητα ή εξαρτώνται από συγκεκριμένες θεραπείες.

Και τα κατοικίδια χρειάζονται το δικό τους μικρό πλάνο: τροφή, νερό, φάρμακα όπου απαιτούνται και ασφαλή τρόπο μεταφοράς.

Η οικογενειακή ετοιμότητα έχει αξία όταν είναι προσαρμοσμένη στις πραγματικές ανάγκες όλων όσοι ζουν στο σπίτι.

7. Το «σημείο έκτακτης ανάγκης» του σπιτιού

Δεν χρειάζεται να αγοράσεις ένα ακριβό emergency kit. Μπορείς να δημιουργήσεις μόνος σου ένα.

Βάλε σε ένα συγκεκριμένο, εύκολα προσβάσιμο σημείο τα βασικά:

• Φακό.
• Μπαταρίες.
• Power bank.
• Βασικό φαρμακείο.
• Νερό.
• Ορισμένα τρόφιμα μακράς διάρκειας.
• Βασικά είδη υγιεινής.
• Βασικά στοιχεία σημαντικών εγγράφων και επικοινωνιών.
• Βασικά είδη για παιδιά ή κατοικίδια, όπου χρειάζονται.

Και πάνω απ’ όλα:

όλοι στο σπίτι πρέπει να γνωρίζουν πού βρίσκεται.

8. Δεν χρειάζεται να φοβάσαι για να είσαι προετοιμασμένος

Υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην προετοιμασία και στον φόβο.

Ο φόβος λέει:

«Κάτι κακό μπορεί να συμβεί.»

Η πρόληψη λέει:

«Αν συμβεί, ξέρω τι μπορώ να κάνω.»

Αυτό είναι το πραγματικό νόημα των 72 ωρών.

Δεν προσπαθούμε να ελέγξουμε το απρόβλεπτο. Προσπαθούμε να ελέγξουμε τη δική μας ετοιμότητα.

9. Το καλύτερο emergency kit είναι αυτό που χρησιμοποιείται

Ένα συνηθισμένο λάθος είναι να αγοράζουμε κάτι, να το βάζουμε σε μια αποθήκη και να το ξεχνάμε.

Μετά από έναν χρόνο:

• οι μπαταρίες μπορεί να έχουν τελειώσει,
• τα τρόφιμα να έχουν λήξει,
• το power bank να είναι άδειο,
• τα στοιχεία επικοινωνίας να έχουν αλλάξει.

Η πρόληψη χρειάζεται έναν μικρό επανέλεγχο.

Μία φορά κάθε λίγους μήνες αρκεί για να ρωτήσεις:

«Αν το χρειαζόμασταν σήμερα, θα λειτουργούσε;»

Αν η απάντηση είναι όχι, τότε δεν έχουμε πραγματικά προετοιμαστεί.