Ζούμε τη «χρυσή εποχή της απάτης», υποστηρίζει ο Jim Chanos, ο ελληνικής καταγωγής διαχειριστής hedge funds που στοιχημάτισε εναντίον της Enron πριν καταρρεύσει. Ο άνθρωπος που διδάσκει χρηματοοικονομική απάτη στο Yale εξηγεί γιατί το σημερινό περιβάλλον είναι γόνιμο έδαφος για απατεώνες.
Σε 30 δευτερόλεπτα
Ποιος είναι ο Jim Chanos
Ο Chanos είναι γνωστός ως ο «κορυφαίος short seller» της Wall Street. Έγινε διάσημος επειδή εντόπισε νωρίς τα προβλήματα της Enron, στοιχηματίζοντας στην πτώση της πριν από περισσότερα από 20 χρόνια, και κέρδισε σημαντικά χρήματα όταν η εταιρεία κατέρρευσε. Στα τέλη του 2023 έκλεισε τα hedge funds του μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες, ενώ συνεχίζει να διδάσκει την ιστορία της χρηματοοικονομικής απάτης στο πανεπιστήμιο του Yale.
Ο «κύκλος της απάτης» σε τρία βήματα
Σύμφωνα με τον Chanos, οι μεγάλες οικονομικές απάτες ακολουθούν τον οικονομικό κύκλο με χρονική υστέρηση. Πολλές από αυτές είναι στην ουσία πυραμίδες τύπου Ponzi, που χρειάζονται διαρκώς νέους επενδυτές για να πληρώνουν τους παλιούς.
Ευφορία
Οι αγορές ανεβαίνουν. Απατεώνες και εξαπατημένοι πιστεύουν ότι πλουτίζουν.
Στέρεμα κεφαλαίων
Τα νέα χρήματα σταματούν να ρέουν και οι επενδυτές ζητούν πίσω τα δικά τους.
Αποκάλυψη
Η αφερεγγυότητα βγαίνει στην επιφάνεια και η απάτη γίνεται γνωστή.
Ο οικονομολόγος J. K. Galbraith είχε ονομάσει «bezzle» το απόθεμα της ανακάλυπτης υπεξαίρεσης: στην ανοδική φάση, όλοι νιώθουν πιο πλούσιοι, ώσπου ο κύκλος να αντιστραφεί.
Γιατί τα crypto είναι πιο ευάλωτα
Το αδύνατο σημείο στον χώρο των crypto είναι ότι μπορούν να παρεισφρήσουν εύκολα απατεώνες, πιο εύκολα απ’ ό,τι σε άλλους κλάδους. Το χαλαρό νομοθετικό πλαίσιο της χρηματοδότησης εφαρμογών μέσω της έκδοσης κρυπτονομισμάτων ανέδειξε μεν εμπνευσμένες τεχνολογικές καινοτομίες που διαφορετικά δεν θα είχαν εμφανιστεί, αλλά αποδείχτηκε δίκοπο μαχαίρι.
Οι θέσεις του Chanos μέσα στα χρόνια
Η Enron καταρρέει και ο Chanos, που είχε στοιχηματίσει εναντίον της, γίνεται παγκοσμίως γνωστός.
Χαρακτηρίζει τα κρυπτονομίσματα ένα «παιχνίδι κερδοσκοπίας με τίτλους» που παρουσιάζεται ως τεχνολογική επανάσταση.
Μετά την κατάρρευση του FTX, συγκρίνει την πτώση των crypto με το σκάσιμο της φούσκας των dot-com.
Κλείνει τα hedge funds του μετά από σχεδόν 40 χρόνια δραστηριότητας.
Εκτιμά ότι ο τρέχων κύκλος ξεπερνά πιθανότατα την εποχή των dot-com σε ενθουσιασμό, αποτιμήσεις και δραστηριότητα στις αγορές κεφαλαίου.
Τα προειδοποιητικά σημάδια
Εγγυημένες αποδόσεις
Καμία νόμιμη επένδυση δεν εγγυάται υψηλά κέρδη χωρίς ρίσκο.
Πίεση χρόνου
Το «μόνο σήμερα» και οι «τελευταίες θέσεις» είναι κλασικά εργαλεία εξαπάτησης.
Ασάφεια
Αν δεν φαίνεται ποιος βρίσκεται πίσω από την πλατφόρμα ή πώς παράγονται τα κέρδη, κρατήστε αποστάσεις.
Πρόσκληση νέων μελών
Όταν τα κέρδη εξαρτώνται από το πόσους θα φέρετε, πρόκειται για πυραμίδα.
Πώς προστατεύεστε
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι ο «κύκλος της απάτης»;
Είναι η παρατήρηση του Chanos ότι οι μεγάλες οικονομικές απάτες αποκαλύπτονται συνήθως μετά το τέλος της ανοδικής φάσης της αγοράς, όταν τα νέα κεφάλαια στερεύουν.
Γιατί οι απάτες είναι συχνότερες στα crypto;
Κυρίως λόγω του πιο χαλαρού ρυθμιστικού πλαισίου και της ευκολίας με την οποία μπορούν να δημιουργηθούν νέα προϊόντα και πλατφόρμες.
Τι είναι το σχήμα Ponzi;
Είναι ένα σύστημα όπου οι αποδόσεις προς τους παλιούς επενδυτές πληρώνονται από τα χρήματα των νέων και όχι από πραγματικά κέρδη.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή.
