Η επαγγελματική εκπαίδευση των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών δεν είναι μια προαιρετική διαδικασία επιμόρφωσης. Αποτελεί θεσμοθετημένη υποχρέωση, η οποία συνδέεται άμεσα με τη διατήρηση της νόμιμης δραστηριότητας και της εγγραφής στο ειδικό μητρώο του αρμόδιου Επιμελητηρίου.

Στην καθημερινή επαγγελματική γλώσσα χρησιμοποιείται ευρέως ο όρος «επαναπιστοποίηση». Η νομοθεσία, ωστόσο, περιγράφει την ετήσια υποχρέωση ως επαγγελματική εκπαίδευση διάρκειας τουλάχιστον 15 ωρών. Πρόκειται για συνεχή εκπαίδευση και επικαιροποίηση γνώσεων, όχι για επανάληψη των αρχικών εξετάσεων πιστοποίησης κάθε χρόνο.

1. Ποιο είναι το νομοθετικό πλαίσιο;

Η βασική νομοθετική βάση είναι ο Ν. 4583/2018, με τον οποίο ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή Οδηγία IDD (2016/97/ΕΕ) για τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων.

Ειδικότερα, το άρθρο 20 καθορίζει τις απαιτήσεις γνώσεων και ικανοτήτων. Η παράγραφος 3 προβλέπει ετήσια επαγγελματική εκπαίδευση τουλάχιστον 15 ωρών, με σκοπό τη διατήρηση ικανοποιητικού επιπέδου επαγγελματικής ικανότητας και απόδοσης.

Η εξειδίκευση του τρόπου εκπαίδευσης γίνεται με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος 169/1/29.04.2020 (ΦΕΚ Β΄ 1878/18.05.2020). Η πράξη αυτή ορίζει τους τομείς εκπαίδευσης, τις προϋποθέσεις των σεμιναρίων, τη δοκιμασία κατανόησης και τα πιστοποιητικά που χορηγούνται.

2. Ποιοι έχουν υποχρέωση ετήσιας εκπαίδευσης;

Η υποχρέωση αφορά τα φυσικά πρόσωπα που εμπίπτουν στο άρθρο 20 παρ. 1 του Ν. 4583/2018 και συμμετέχουν στη δραστηριότητα διανομής ασφαλιστικών προϊόντων. Σε αυτά περιλαμβάνονται, ανάλογα με τον ρόλο τους:

• Τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν δραστηριότητα ασφαλιστικού πράκτορα.
• Οι συντονιστές ασφαλιστικών πρακτόρων.
• Οι μεσίτες ασφαλίσεων και αντασφαλίσεων.
• Τα μέλη διοίκησης που έχουν την ευθύνη της δραστηριότητας διανομής.
• Οι υπάλληλοι ασφαλιστικών διαμεσολαβητών που συμμετέχουν άμεσα στη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων.
• Τα αντίστοιχα υπεύθυνα μέλη διοίκησης και οι υπάλληλοι ασφαλιστικών και αντασφαλιστικών επιχειρήσεων που συμμετέχουν άμεσα στη διανομή.

Η υποχρέωση δεν πρέπει να συγχέεται με την περίπτωση προσώπων που απασχολούνται σε μια επιχείρηση αλλά δεν συμμετέχουν άμεσα στη δραστηριότητα διανομής. Η υπαγωγή κρίνεται από τον πραγματικό ρόλο και τις αρμοδιότητες του προσώπου, σύμφωνα με τις διατάξεις.

3. Οι 15 ώρες και οι δύο τομείς εκπαίδευσης

Τομέας Α — Προϊόντα

Ο Τομέας Α αφορά τις γνώσεις που σχετίζονται με τα ασφαλιστικά προϊόντα και την ορθή διανομή τους. Ενδεικτικά περιλαμβάνει:

• Χαρακτηριστικά, όρους, προϋποθέσεις και εξαιρέσεις ασφαλιστικών καλύψεων.
• Ανάγκες του πελάτη και αξιολόγηση καταλληλότητας του προτεινόμενου προϊόντος.
• Διαδικασίες αίτησης ασφάλισης, ανάληψης κινδύνου και έκδοσης συμβολαίου.
• Ασφαλιστικά προϊόντα ζωής, υγείας, περιουσίας, αστικής ευθύνης και άλλων κλάδων.
• Διαδικασίες αναγγελίας ζημιάς, δικαιολογητικά, προθεσμίες και εξυπηρέτηση ασφαλισμένου.
• Χαρακτηριστικά και κίνδυνοι επενδυτικών προϊόντων που βασίζονται σε ασφάλιση, όπου εφαρμόζεται.

Τομέας Β — Θεσμικά θέματα της ασφαλιστικής αγοράς

Ο Τομέας Β καλύπτει το θεσμικό, κανονιστικό και δεοντολογικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί η ασφαλιστική διαμεσολάβηση. Ενδεικτικά περιλαμβάνει:

• Εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ιδιωτική ασφάλιση και τη διανομή ασφαλιστικών προϊόντων.
• Προσυμβατική ενημέρωση και προστασία καταναλωτή.
• Επαγγελματική δεοντολογία και κανόνες συμπεριφοράς.
• Προστασία προσωπικών δεδομένων και υποχρεώσεις GDPR.
• Πρόληψη νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.
• Σύγκρουση συμφερόντων, κανονιστική συμμόρφωση και επαγγελματική αστική ευθύνη.
• Διαχείριση αιτιάσεων, παραπόνων και καταγγελιών.

4. Πώς αναγνωρίζεται ένα σεμινάριο;

Δεν προσμετράται αυτομάτως κάθε εκπαιδευτικό webinar, παρουσίαση ασφαλιστικής εταιρείας ή εμπορικό σεμινάριο. Για να καλύπτει την υποχρέωση, το σεμινάριο πρέπει να έχει εγκριθεί ως κατάλληλο για την επαγγελματική εκπαίδευση από την Τράπεζα της Ελλάδος και να αντιστοιχεί στον προβλεπόμενο τομέα.

Σύμφωνα με την ΠΕΕ 169/2020, κάθε σεμινάριο ολοκληρώνεται με δοκιμασία (τεστ) κατανόησης. Η διάρκεια του τεστ δεν συνυπολογίζεται στις διδακτικές ώρες. Μετά την επιτυχή ολοκλήρωσή του χορηγείται πιστοποιητικό επαγγελματικής εκπαίδευσης, στο οποίο αναγράφονται, μεταξύ άλλων, ο κωδικός έγκρισης, ο τομέας, ο τίτλος και η ακριβής διάρκεια του σεμιναρίου.

5. Τι ισχύει ειδικά για το 2026;

Για το έτος 2026, η Τράπεζα της Ελλάδος ενέκρινε τα σεμινάρια με την Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 254/19.01.2026. Η πράξη περιλαμβάνει δύο πίνακες:

• Πίνακας Ι: σεμινάρια που αξιολογήθηκαν ως κατάλληλα για την επαγγελματική εκπαίδευση του 2026.
• Πίνακας ΙΙ: ανανεωμένα σεμινάρια προηγούμενων ετών, τα οποία προσμετρώνται για το 2026 μόνο εφόσον ο συγκεκριμένος διαμεσολαβητής δεν τα έχει παρακολουθήσει στο παρελθόν.

Η διάκριση είναι ουσιαστική: ο περιορισμός της προηγούμενης παρακολούθησης διατυπώνεται ρητά για τα σεμινάρια του Πίνακα ΙΙ. Δεν πρέπει να μεταφέρεται αυτομάτως στα σεμινάρια του Πίνακα Ι. Για κάθε σεμινάριο, επομένως, δεν αρκεί να εξετάζουμε μόνο το θέμα του· πρέπει να εντοπίζουμε τον ακριβή κωδικό του στον αντίστοιχο πίνακα της απόφασης.

Ενδεικτικά, στον Πίνακα Ι του 2026 περιλαμβάνονται το σεμινάριο «Ασφάλιση περιουσίας & αστικής ευθύνης» της SQLearn (6 ώρες, Τομέας Α, κωδικός 2026-378-9004-15-100-01) και το σεμινάριο «Το Δίκαιο της Ασφαλιστικής Σύμβασης και ο Θεσμός της Αντασφαλιστικής Σύμβασης» του ΕΙΑΣ (8 ώρες, Τομέας Β, κωδικός 2026-391-7001-20-010-01). Και τα δύο εμφανίζονται στον Πίνακα Ι, όχι στον Πίνακα ΙΙ.

6. Πότε πρέπει να ολοκληρώνεται και να καταχωρίζεται η εκπαίδευση;

Το άρθρο 23 παρ. 1 του Ν. 4583/2018 ορίζει ότι τα πιστοποιητικά της ετήσιας επαγγελματικής εκπαίδευσης προσκομίζονται στο αρμόδιο Επιμελητήριο μέσα στο πρώτο τρίμηνο του έτους που ακολουθεί εκείνο της πραγματοποίησης των σεμιναρίων.

Η ακριβής διαδικασία καταχώρισης πρέπει να επιβεβαιώνεται με το αρμόδιο Επιμελητήριο, καθώς από τον Δεκέμβριο του 2025 έχει θεσπιστεί διαδικασία ηλεκτρονικής διαβίβασης των βεβαιώσεων από ασφαλιστικές εταιρείες και εκπαιδευτικούς φορείς προς τα ειδικά μητρώα των Επιμελητηρίων.

7. Νεότερη αλλαγή: Ηλεκτρονική διαβίβαση βεβαιώσεων

Με την Υπουργική Απόφαση 210548 ΕΞ/2025, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025, τέθηκε σε εφαρμογή η ηλεκτρονική διαβίβαση από ασφαλιστικές εταιρείες και εκπαιδευτικούς φορείς προς το ειδικό μητρώο των Επιμελητηρίων των στοιχείων που αφορούν το ασφαλιστήριο επαγγελματικής αστικής ευθύνης και τις βεβαιώσεις επαναπιστοποίησης.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, η αλλαγή έχει στόχο να απαλλάξει τον επαγγελματία από την υποχρέωση να αποστέλλει ο ίδιος τα συγκεκριμένα δικαιολογητικά, καθώς η διαβίβαση γίνεται ηλεκτρονικά από τους αρμόδιους φορείς.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ο διαμεσολαβητής πρέπει να αδιαφορεί για την ενημέρωση του μητρώου του. Η ασφαλέστερη πρακτική είναι να ελέγχει ότι οι ώρες και οι βεβαιώσεις έχουν πράγματι καταχωριστεί σωστά και εγκαίρως στο Επιμελητήριο στο οποίο είναι εγγεγραμμένος. Επειδή η εφαρμογή της διαδικασίας απαιτεί λειτουργική διασύνδεση των φορέων και των Επιμελητηρίων, τυχόν ειδικές οδηγίες του οικείου Επιμελητηρίου πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

8. Τι συμβαίνει αν δεν συμπληρωθούν οι απαιτούμενες ώρες;

Η υποχρέωση δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Το άρθρο 23 του Ν. 4583/2018 προβλέπει ότι, εφόσον ο διαμεσολαβητής δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που ορίζει το άρθρο, το αρμόδιο Επιμελητήριο προχωρά στη διαγραφή του φυσικού ή νομικού προσώπου από το ειδικό μητρώο.

Επομένως, η μη συμπλήρωση των απαιτούμενων ωρών ή η μη νόμιμη τεκμηρίωση της εκπαίδευσης μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη διατήρηση της εγγραφής και, κατ’ επέκταση, τη δυνατότητα νόμιμης άσκησης της δραστηριότητας διανομής. Δεν είναι σωστό να αντιμετωπίζεται ως απλή εκκρεμότητα που μπορεί να τακτοποιηθεί οποτεδήποτε.

9. Επαναπιστοποίηση και ανανέωση εγγραφής: Δεν είναι το ίδιο

Ένα συχνό σημείο σύγχυσης είναι ότι η ετήσια εκπαίδευση και η περιοδική διαδικασία διατήρησης της εγγραφής στο ειδικό μητρώο θεωρούνται μία και η ίδια υποχρέωση. Είναι διαφορετικές διαδικασίες.

Επιπλέον, η βεβαίωση επαγγελματικής αστικής ευθύνης έχει ετήσια υποχρέωση υποβολής σύμφωνα με το άρθρο 23, ενώ η ετήσια επαγγελματική εκπαίδευση έχει τη δική της προθεσμία. Η περιοδική ανανέωση του φακέλου δεν καταργεί καμία από αυτές τις υποχρεώσεις.

10. Πρακτικός έλεγχος για κάθε ασφαλιστικό πράκτορα

• Ελέγξτε την κατηγορία και την εγγραφή σας.
  Βεβαιωθείτε ότι τα στοιχεία σας στο ειδικό μητρώο του αρμόδιου Επιμελητηρίου είναι σωστά και επικαιροποιημένα.
• Συγκεντρώστε τις ώρες του έτους.
  Ελέγξτε ότι συμπληρώνονται τουλάχιστον 15 ώρες και ότι υπάρχουν σεμινάρια και στους δύο τομείς Α και Β.
• Επιβεβαιώστε την έγκριση των σεμιναρίων.
  Αναζητήστε τα σεμινάρια στους πίνακες της Τράπεζας της Ελλάδος για το αντίστοιχο ημερολογιακό έτος.
• Ελέγξτε τους κωδικούς και τις επαναλήψεις.
  Για τα σεμινάρια του Πίνακα ΙΙ, επιβεβαιώστε ότι δεν τα έχετε παρακολουθήσει στο παρελθόν. Μην εφαρμόζετε αυτόν τον περιορισμό συλλήβδην στα σεμινάρια του Πίνακα Ι.
• Ολοκληρώστε επιτυχώς το τεστ.
  Η απλή παρακολούθηση χωρίς την προβλεπόμενη επιτυχή δοκιμασία κατανόησης δεν αρκεί.
• Ελέγξτε την καταχώριση στο μητρώο.
  Μετά την ηλεκτρονική διαβίβαση από τον εκπαιδευτικό φορέα ή την ασφαλιστική εταιρεία, επιβεβαιώστε ότι τα στοιχεία εμφανίζονται σωστά στο Επιμελητήριο.
• Μην παραμελείτε τις υπόλοιπες υποχρεώσεις.
  Ελέγξτε την επαγγελματική αστική ευθύνη και τα δικαιολογητικά που απαιτούνται για την περιοδική διατήρηση της εγγραφής.

Συμπέρασμα: Η επαγγελματική εκπαίδευση είναι διαρκής υποχρέωση

Η ετήσια επαναπιστοποίηση, όπως συνηθίζεται να αποκαλείται, αποτελεί ουσιαστικό μέρος της επαγγελματικής λειτουργίας κάθε ασφαλιστικού διαμεσολαβητή. Το πλαίσιο απαιτεί τουλάχιστον 15 ώρες εκπαίδευσης κάθε χρόνο, με σεμινάρια και στους δύο τομείς Α και Β. Για το 2026, όμως, χρειάζεται επιπλέον προσοχή στη διάκριση των δύο πινάκων της ΠΕΕ 254: η προϋπόθεση μη προηγούμενης παρακολούθησης αφορά τα ανανεωμένα σεμινάρια του Πίνακα ΙΙ και όχι συλλήβδην κάθε εγκεκριμένο σεμινάριο.

Οι αλλαγές στην ηλεκτρονική διαβίβαση των βεβαιώσεων μειώνουν τη γραφειοκρατία, αλλά δεν καταργούν την ευθύνη του επαγγελματία να παρακολουθεί την κατάσταση της εγγραφής του. Η έγκαιρη επιλογή κατάλληλων σεμιναρίων, ο έλεγχος των κωδικών και η επιβεβαίωση της καταχώρισης είναι τα πρακτικά βήματα που βοηθούν να αποφευχθούν δυσάρεστες εκκρεμότητες.