Τι πλήρωσε το Επικουρικό Κεφάλαιο για «αμαρτίες» παρελθόντων ετών

Ένας οργανισμός που το 2015 «χρωστούσε» 404 εκατ. ευρώ βρίσκεται σήμερα με πλεόνασμα άνω των 235 εκατ. Πίσω από αυτή την ανατροπή κρύβονται πτωχεύσεις ασφαλιστικών, δεκάδες χιλιάδες εκκρεμείς φάκελοι και μια δεκαετία σκληρής εξυγίανσης. Αναλύουμε τους αριθμούς.

Το Επικουρικό Κεφάλαιο Ασφάλισης Ευθύνης από Ατυχήματα Αυτοκινήτων είναι ο φορέας που αποζημιώνει τα θύματα τροχαίων όταν ο υπαίτιος οδηγός ήταν ανασφάλιστος, άγνωστος ή όταν η ασφαλιστική του εταιρεία έχει πτωχεύσει ή έχει χάσει την άδειά της. Είναι, με απλά λόγια, το «δίχτυ ασφαλείας» της ελληνικής ασφαλιστικής αγοράς. Και για πάνω από μία δεκαετία, αυτό το δίχτυ δοκιμάστηκε σκληρά από «αμαρτίες» που δεν ήταν δικές του.

Η κληρονομιά των πτωχεύσεων

Η ρίζα του προβλήματος βρίσκεται στα τέλη της δεκαετίας του 2000. Στις 21/9/2009 ανακλήθηκε η άδεια λειτουργίας της ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ, και λίγους μήνες αργότερα, στις 26/2/2010, της Commercial Value — και οι δύο συμφερόντων Παύλου Ψωμιάδη. Δύο από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες της χώρας έκλεισαν σχεδόν ταυτόχρονα, αφήνοντας πίσω τους δεκάδες χιλιάδες ενεργά συμβόλαια και, το σημαντικότερο για το θέμα μας, εκατοντάδες χιλιάδες εκκρεμείς ή μελλοντικές αξιώσεις αυτοκινήτων.

Σύμφωνα με τον νόμο, όταν μια ασφαλιστική πτωχεύει ή χάνει την άδειά της, η αστική ευθύνη από τροχαία που είχε αναλάβει μεταφέρεται στο Επικουρικό Κεφάλαιο — μαζί με όλη τη «βαλίτσα» των παλιών, εκκρεμών και μελλοντικών υποχρεώσεων. Δεν ήταν μόνο η ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ και η Commercial Value· ακολούθησε ένα κύμα ανακλήσεων αδειών σε όλη τη δεκαετία του 2010, το οποίο σώρευσε στο Επικουρικό υποχρεώσεις που, σύμφωνα με τον σημερινό πρόεδρό του Ηρακλή Δασκαλόπουλο, ξεπέρασαν συνολικά τα 600 εκατ. ευρώ.

Η «μαύρη τρύπα» της δεκαετίας 2010-2020

Ο συνδυασμός δεκάδων χιλιάδων εκκρεμών φακέλων και τόκου 6% δημιούργησε έναν φαύλο κύκλο: όσο καθυστερούσαν οι πληρωμές, τόσο μεγάλωνε το χρέος. Το 2017 το Επικουρικό είχε φτάσει να πληρώνει αποζημιώσεις με καθυστέρηση 24 έως 30 μηνών, με 20.566 εκκρεμείς φακέλους ανοιχτούς και εκκρεμείς ζημιές ύψους 543,9 εκατ. ευρώ. Στο κλείσιμο της χρήσης 2015, η καθαρή θέση του οργανισμού ήταν αρνητική κατά περίπου 404 εκατ. ευρώ· το 2017 παρέμενε αρνητική κατά 371,2 εκατ. ευρώ.

Η ανατροπή δεν ήρθε ούτε εύκολα ούτε τυχαία. Η διοίκηση απέρριψε τη λύση του δανεισμού —κρίθηκε πολύ ακριβή και ασύμφορη— και επέλεξε τον πιο αργό δρόμο: επιτάχυνση διακανονισμών, αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του οργανισμού και εντατική διαχείριση εκκρεμών φακέλων με πρακτικές αντίστοιχες των ιδιωτικών ασφαλιστικών. Το αποτέλεσμα: η καθαρή θέση έγινε θετική για πρώτη φορά το 2023 (+51,5 εκατ. ευρώ) και έφτασε τα 235,1 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2025, με πρόβλεψη να αγγίξει τα 287 εκατ. ευρώ μέσα στο 2026.

Πόσα πλήρωσε πραγματικά κάθε χρόνο

Πέρα από τη «μεγάλη εικόνα» της καθαρής θέσης, τα ετήσια ποσά που καταβλήθηκαν σε δικαιούχους δείχνουν καθαρά πού βρισκόταν η αιχμή του προβλήματος και πόσο γρήγορα αποκλιμακώθηκε μετά το 2018.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2025 καταβλήθηκαν 11,5 εκατ. ευρώ σε 843 φακέλους — μειωμένα κατά 12% σε ποσό και 11% σε πλήθος φακέλων σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2024. Από τα 11,5 εκατ., τα 10 εκατ. αφορούσαν κεφάλαιο και το 1,2 εκατ. τόκους υπερημερίας — απόδειξη ότι το «κόστος του τόκου» έχει πλέον περιοριστεί δραστικά, ακριβώς επειδή οι φάκελοι δεν χρονίζουν πια όπως παλιά.

Από τους 20.566 φακέλους στους 3.941

Το πιο εντυπωσιακό ίσως στατιστικό αφορά τον όγκο των εκκρεμών υποθέσεων. Το 2017 το Επικουρικό είχε 20.566 ανοιχτούς φακέλους σε εκκρεμότητα. Μέχρι το 2022 αυτός ο αριθμός είχε πέσει στους 3.941. Σήμερα, σύμφωνα με τη διοίκηση, μια συμφωνηθείσα αποζημίωση καταβάλλεται την επόμενη ημέρα, ανεξαρτήτως ποσού — μια πλήρης αντιστροφή σε σχέση με τις καθυστερήσεις 2-2,5 ετών που ίσχυαν μια δεκαετία πριν.

Η πιο πρόσφατη «αμαρτία»: η υπόθεση Dallbogg

Ακόμη κι ένα πλήρως εξυγιασμένο Επικουρικό δεν είναι απρόσβλητο από νέα ρίσκα. Η βουλγαρική DallBogg, η μεγαλύτερη ασφαλιστική γενικών κλάδων στη Βουλγαρία, δραστηριοποιούνταν στην Ελλάδα μέσω καθεστώτος Ελεύθερης Παροχής Υπηρεσιών (ΕΠΥ) με ενεργά συμβόλαια που είχαν φτάσει το 1,3 εκατομμύριο τα προηγούμενα χρόνια. Μετά την ανάκληση της άδειάς της, το Επικουρικό βρίσκεται σε συνεννόηση με τις εποπτικές αρχές Ελλάδας και Βουλγαρίας και τον αντίστοιχο βουλγαρικό Οργανισμό Αποζημίωσης για τη διαχείριση των ζημιών.

Το σημαντικό εδώ: επειδή οι προθεσμίες παραγραφής για αξιώσεις αστικής ευθύνης αυτοκινήτου είναι 3 έτη για υλικές ζημιές και 5 έτη για σωματικές βλάβες ή θάνατο, νέες απαιτήσεις από την περίοδο λειτουργίας της DallBogg μπορεί να συνεχίσουν να εμφανίζονται για χρόνια ακόμη. Το «παρελθόν» για έναν οργανισμό σαν το Επικουρικό δεν κλείνει ποτέ εντελώς — απλώς διαχειρίζεται καλύτερα.

Τι σημαίνει αυτό για τον ασφαλισμένο σήμερα

Η οικονομική εξυγίανση δεν είναι απλώς μια εσωτερική λογιστική επιτυχία — έχει άμεση σχέση με το τι πληρώνεις εσύ στο ασφαλιστήριό σου. Με βάση ανεξάρτητη αναλογιστική μελέτη βιωσιμότητας που έχει ήδη υποβληθεί στην Τράπεζα της Ελλάδος, το Επικουρικό προτείνει μείωση της συνολικής εισφοράς υπέρ του φορέα από το 6% στο 2,20% των ασφαλίστρων αστικής ευθύνης αυτοκινήτου. Το αίτημα βρίσκεται υπό αξιολόγηση από την Εποπτική Αρχή.

Συχνές ερωτήσεις