Απογευματινά Χειρουργεία στα Δημόσια Νοσοκομεία: Η Πλήρης Εικόνα
Από την πρώτη τομή τον Μάρτιο του 2024 έως σήμερα — διαδικασία, κόστος, στατιστικά και κριτική αξιολόγηση ενός μέτρου που φιλοδοξεί να αλλάξει το ΕΣΥ.
Τρεις φάσεις για μια μεγάλη αλλαγή
Το μέτρο των απογευματινών χειρουργείων στο ΕΣΥ υλοποιείται σε τρεις διακριτές φάσεις από τον Μάρτιο του 2024. Αρχικά ξεκίνησε ως επί πληρωμή υπηρεσία, εξελίχθηκε σε δωρεάν πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης, και πλέον επεκτείνεται και σε συμβεβλημένες ιδιωτικές κλινικές.
Πώς γίνεται χρήση του προγράμματος
Η ισχύουσα διαδικασία αφορά κυρίως τα δωρεάν απογευματινά χειρουργεία (Φάση Β΄/Γ΄). Τα επί πληρωμή χειρουργεία παραμένουν σε αναστολή για όσο διαρκεί η δωρεάν φάση.
Εγγραφή στην Ενιαία Λίστα
Ο ασθενής πρέπει να είναι εγγεγραμμένος στην Ενιαία Λίστα Χειρουργείου του ΕΣΥ από τη θεράπουσα κλινική.
Ειδοποίηση από νοσοκομείο ή SMS
Η κλινική ή η ΕΚΑΠΥ επικοινωνεί με τις παλαιότερες περιπτώσεις τηλεφωνικά ή μέσω SMS. Προτεραιότητα: αναμονή άνω του 1 έτους.
Πρόσβαση στο epemvaseis.gov.gr
Ο πολίτης εισέρχεται στο epemvaseis.ekapy.gov.gr με ΑΜΚΑ και ΑΦΜ, ταυτοποιείται και λαμβάνει το voucher επέμβασης.
Επιλογή δομής
Μπορεί να επιλέξει δημόσιο νοσοκομείο ή (στη Φάση Γ΄) συμβεβλημένη ιδιωτική κλινική από τη lista διαθεσιμότητας.
Κλείσιμο ραντεβού
Επιλογή διαθέσιμου ραντεβού για την κλινική ειδικότητα που αντιστοιχεί στην παθολογία του voucher.
Προεγχειρητικός έλεγχος & χειρουργείο
Προσέλευση στη γραμματεία κλινικής. Προεγχειρητικός έλεγχος. Επέμβαση μέχρι τις 22:00. Η νοσηλεία αποζημιώνεται από τον ασφαλιστικό φορέα.
Εάν ο ασθενής δεν επιθυμεί να συμμετάσχει όταν ειδοποιηθεί, αφαιρείται από τη λίστα. Κάθε κλινική επικοινωνεί με τις 20 παλαιότερες περιπτώσεις και μόνο μετά την ολοκλήρωσή τους προχωρά στην επόμενη 20άδα.
Τι χρεώνεται και από ποιον
Το κοστολόγιο διαφέρει ανάλογα με τη φάση. Επί του παρόντος τα δωρεάν χειρουργεία δεν έχουν καμία επιβάρυνση για τον ασθενή — το κόστος καλύπτεται εξ ολοκλήρου από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
| Κατηγορία επέμβασης | Βαρύτητα | Κόστος για ασθενή |
|---|---|---|
| Κατ. 1 | Πολύ μικρή | 300 € |
| Κατ. 2 | Μικρή | 500 € |
| Κατ. 3 | Μεσαία | 900 € |
| Κατ. 4 | Μεγάλη | 1.200 € |
| Κατ. 5 | Βαριά | 1.600 € |
| Κατ. 6 | Εξαιρετικά βαριά | 2.000 € |
Το ποσό καλύπτει αμοιβές ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού. Η δαπάνη νοσηλείας αποζημιώνεται χωριστά από τον ασφαλιστικό φορέα.
Για τις επεμβάσεις που έχουν εκδοθεί voucher μέσω Ταμείου Ανάκαμψης, δεν υπάρχει καμία οικονομική επιβάρυνση για τον πολίτη. Τα ποσά αποζημίωσης καλύπτονται πλήρως από το πρόγραμμα «Ελλάδα 2.0».
Επεμβάσεις δεν διενεργούνται μετά τις 22:00, σύμφωνα με την ΚΥΑ.
Αριθμοί και τάσεις 2023–2026
- Ιούνιος 2023: περίπου 120.000 εγγεγραμμένοι
- Ιούνιος 2025: άνω των 105.000 τακτικά περιστατικά
- Εκτός λίστας: ογκολογικά και επείγοντα περιστατικά (εξυπηρετούνται άμεσα)
- ~65 από τα 130 δημόσια νοσοκομεία συμμετέχουν στο δωρεάν πρόγραμμα
- Αναμονή Μαρ. 2026: 4–6 μήνες στη συντριπτική πλειοψηφία
- Στόχος Αυγ. 2026: μέγιστη αναμονή 4 μήνες
Η άλλη πλευρά του νομίσματος
Το μέτρο δεν έχει γίνει αποδεκτό χωρίς αντιρρήσεις. Οι γιατροί του ΕΣΥ εξακολουθούν να είναι αντίθετοι, ενώ έχουν καταγραφεί σοβαρά λειτουργικά εμπόδια.
Υποστελέχωση
Λειτουργούν μόνο ~600 από τις 1.000 διαθέσιμες χειρουργικές αίθουσες. Στην Αττική, οι μισές περίπου αίθουσες είναι εκτός λειτουργίας λόγω έλλειψης προσωπικού.
Αντίδραση γιατρών
Επιχειρήματα για εξουθένωση προσωπικού και ανησυχίες για «ιδιωτικοποίηση» του ΕΣΥ. Οι γιατροί εξακολουθούν να είναι αντίθετοι με τον θεσμό.
Άρνηση ιδιωτικών κλινικών
Μεγάλο μέρος ασθενών αρνείται να χειρουργηθεί σε ιδιωτική κλινική, επιθυμώντας να γίνει η επέμβαση από τον γιατρό που τους παρακολουθεί.
Μη επίτευξη στόχων
Ο αρχικός στόχος των 50.000 επεμβάσεων αναθεωρήθηκε τέσσερις φορές. Έως Μάιο 2026, ολοκληρώθηκαν ~19.800 δωρεάν επεμβάσεις.
«Η εικόνα είναι βελτιωμένη αλλά όχι ικανοποιητική. Στόχος μας είναι να μη μένει κανείς χωρίς χειρουργείο για μήνες.»
— Μάριος Θεμιστοκλέους, Υφυπουργός Υγείας, Μάρτιος 2026
Η αλληλεπίδραση με την ιδιωτική αγορά υγείας
Για την πλήρη κατανόηση του θεσμού, κρίνεται απαραίτητο να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο τα απογευματινά χειρουργεία συνδέονται με την ιδιωτική ασφαλιστική αγορά, καθώς και το τι ισχύει για τους πολίτες χωρίς επιπλέον κάλυψη πέραν του ΑΜΚΑ τους.
Κάλυψη από ιδιωτικά συμβόλαια
Η αγορά βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο διαβούλευσης με την ΕΑΕΕ. Τα περισσότερα κλασικά νοσοκομειακά προγράμματα (Direct κάλυψη) δεν έχουν ενσωματώσει ακόμη απευθείας αποζημίωση για το θεσμοθετημένο κόστος των απογευματινών χειρουργείων του ΕΣΥ (300€ – 2.000€).
Χρήση μέσω επιδομάτων
Η αξιοποίηση γίνεται άμεσα εάν ο ασθενής διαθέτει συμβόλαιο με «Χειρουργικό Επίδομα» ή «Επίδομα Νοσηλείας». Ο ασθενής πληρώνει το κόστος στο ΕΣΥ και στη συνέχεια εισπράττει το προβλεπόμενο εφάπαξ ποσό από την εταιρεία του καταθέτοντας το εξιτήριο.
Ιδιώτες χωρίς άλλη ασφάλιση
Πολίτες με ΑΜΚΑ χωρίς ιδιωτική κάλυψη έχουν πλήρη πρόσβαση. Εάν επιλέξουν εκτός δωρεάν λίστας την απογευματινή δομή, επιβαρύνονται εξ ολοκλήρου με το νόμιμο κόστος. Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει το δικό του μερίδιο (DRG) απευθείας στο νοσοκομείο.
Ανασφάλιστοι & ευάλωτοι
Οι ανασφάλιστοι διατηρούν το δικαίωμα δωρεάν επεμβάσεων το πρωί. Εάν όμως συμπληρώσουν αναμονή άνω των 4 μηνών, δικαιούνται αυτόματα το δωρεάν voucher του Ταμείου Ανάκαμψης για απογευματινό χειρουργείο (ΕΣΥ ή ιδιωτική κλινική) με μηδενική επιβάρυνση.
Τι δείχνουν τα δεδομένα — Ανάλυση
Θετικό #1: Ρεκόρ χειρουργείων
Το 2024 καταγράφηκαν 489.039 επεμβάσεις (+32% σε σχέση με το 2023) and το 2025 519.366 — ρεκόρ εξαετίας. Η συνολική ανοδική τάση είναι αδιαμφισβήτητη.
Θετικό #2: Μείωση μακρών αναμονών
Η αναμονή άνω των 4 μηνών μειώθηκε κατά 80% το 2025 σε σχέση με το 2024. Για πρώτη φορά η χώρα γνωρίζει τον αριθμό και τους χρόνους αναμονής των ασθενών.
Αδύναμο σημείο #1: Χαμήλη υλοποίηση
Από τον αρχικό στόχο 50.000 επεμβάσεων, ολοκληρώθηκαν ~19.800 — ποσοστό υλοποίησης ~40% ακόμα και ως προς τον τελευταίο αναθεωρημένο στόχο των 20.000.
Αδύναμο σημείο #2: Δομικά εμπόδια
600 από τις 1.000 χειρουργικές αίθουσες λειτουργούν. Η υποστελέχωση — όχι η χρηματοδότηση — αποτελεί το βασικό εμπόδιο, σύμφωνα με το healthstat.gr.
Κρίσιμο ερώτημα: Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης;
Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται έως το τέλος του 2025 (Ταμείο Ανάκαμψης). Ο θεσμός δεν έχει ακόμα αποδείξει βιωσιμότητα χωρίς εξωτερική χρηματοδότηση — ιδίως με τις επί πληρωμή επεμβάσεις σε αναστολή.
Το μεγάλο στοίχημα
Στόχος: αναμονή ≤4 μηνών έως Αύγ. 2026. Για να επιτευχθεί αυτό με λίστα 105.000+ ατόμων, χρειάζεται σημαντικά μεγαλύτερος ρυθμός εκτέλεσης απογευματινών επεμβάσεων ή/και άλλες παρεμβάσεις.
πηγές και βιβλιογραφία
- Υπουργείο Υγείας — Δελτία Τύπου & Απολογιστικά Στοιχεία (2024–2026)
- Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ) — Πύλη epemvaseis.ekapy.gov.gr
- Εφημερίς της Κυβερνήσεως — ΦΕΚ 1485/Β/5-3-2024 & ΦΕΚ 1574/Β/1-4-2025
- Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) — Αναφορές διαβούλευσης
- Ρεπορτάζ υγείας και στατιστικές αναλύσεις: iatropedia.gr, ygeiamou.gr, newsit.gr, healthstat.gr, todaypress.gr
