Όταν κανείς δεν λέει «ευχαριστώ»: πώς να αντιμετωπίσεις τους αχάριστους ανθρώπους
Βοήθησες ξανά τον φίλο σου που σε χρειαζόταν. Άφησες στην άκρη τις δικές σου δουλειές, έκανες ό,τι μπορούσες και, στο τέλος, πήρες μια ανασηκωμένη μύτη και ούτε ένα «ευχαριστώ». Μένεις να αναρωτιέσαι πώς γίνεται να μην το καταλαβαίνει.
Αν η σκηνή σού είναι γνωστή, δεν είσαι μόνος. Σχεδόν όλοι έχουμε κάποιον τέτοιο γύρω μας: στην παρέα, στην οικογένεια, στη δουλειά. Η αχαριστία είναι σαν ένα τρύπιο πιθάρι. Όσο και αν το γεμίζεις, δεν μένει τίποτα μέσα.
Πώς καταλαβαίνεις έναν αχάριστο άνθρωπο
- Παραπονιέται σχεδόν για όλα: τη δουλειά, το σπίτι, την πόλη, τα οικονομικά, τη ζωή του. Πάντα βρίσκει κάτι που λείπει ή που δεν του αρέσει.
- Σπάνια λέει «ευχαριστώ». Όσα του προσφέρεις τα θεωρεί αυτονόητα.
- Όταν κάτι πάει στραβά, φταίνε οι άλλοι ή η κακιά του η τύχη. Ο ίδιος νιώθει πάντα το θύμα.
- Όσο περισσότερα παίρνει, τόσο περισσότερα περιμένει.
- Τα συναισθήματα που εκφράζει είναι σχεδόν πάντα αρνητικά.
Ένα από αυτά, μία κακή μέρα, δεν κάνει κανέναν αχάριστο. Μιλάμε για μια συμπεριφορά που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.
Η αχαριστία κοστίζει και στον ίδιο. Όποιος βλέπει μόνο ό,τι του λείπει ζει με περισσότερο άγχος και λιγότερη ικανοποίηση, και αυτό φαίνεται κάποια στιγμή και στη διάθεση, και στον ύπνο, και στις σχέσεις του.
Τι μπορείς να κάνεις
Πες του ήρεμα πώς νιώθεις
Διάλεξε μια ήσυχη στιγμή και μίλα για ένα συγκεκριμένο περιστατικό, όχι για το «πάντα» και το «ποτέ». Μίλα για εσένα, όχι για εκείνον. Έτσι δεν νιώθει ότι τον κατηγορείς και ακούει πιο εύκολα.
Για παράδειγμα: «Την Κυριακή άφησα ό,τι έκανα για να σε βοηθήσω και στενοχωρήθηκα που δεν είπαμε ούτε μια κουβέντα για αυτό. Μου φάνηκε ότι δεν το εκτίμησες. Μου λες τι σκέφτεσαι;»
Πολλοί άνθρωποι δεν καταλαβαίνουν ότι φέρονται έτσι. Άλλοι το θεωρούν «δεδομένο». Αν κάποιος ακούσει και σκεφτεί, είναι πιθανό να ζητήσει συγγνώμη και να προσέξει. Αν θυμώσει ή αρνηθεί, μη συνεχίσεις τη συζήτηση. Κλείσ’ την ευγενικά. Ίσως έχει δικά του θέματα και δεν είναι η ώρα.
Βάλε όρια στη γενναιοδωρία σου
Αν μετά τη συζήτηση τίποτα δεν αλλάξει, είναι ώρα να μειώσεις όσα δίνεις. Οι άνθρωποι που απαιτούν χωρίς να εκτιμούν δεν σταματούν να ζητούν. Όσα περισσότερα τους δίνεις, τόσο πιο φυσιολογικό τους φαίνεται.
Μπορείς να πεις «όχι», ευγενικά και χωρίς εξηγήσεις που δεν χρειάζονται. Να δίνεις όσο θέλεις και όσο αντέχεις, όχι από υποχρέωση. Ένα «όχι» δεν σε κάνει κακό άνθρωπο.
Πολλές φορές, όταν σταματήσουν να παίρνουν, απομακρύνονται και ψάχνουν τον επόμενο που θα τους δώσει. Μπορεί να πονέσει λίγο, αλλά σου λέει κάτι χρήσιμο για τη σχέση.
Δώσε χώρο σε όσους το εκτιμούν
Είναι το πιο δύσκολο, ειδικά όταν η σχέση κρατάει χρόνια. Δεν χρειάζεται να κόψεις κάποιον από τη ζωή σου από τη μια μέρα στην άλλη. Μπορείς να του δίνεις λιγότερο χρόνο και λιγότερη ενέργεια και να δεις πώς νιώθεις.
Γύρω σου υπάρχουν άνθρωποι που σε κάνουν να χαμογελάς και εκτιμούν ακόμα και τα μικρά. Αν μια σχέση σε αδειάζει συνεχώς και δεν αλλάζει τίποτα, δικαιούσαι να κρατήσεις απόσταση για να προστατέψεις την ηρεμία σου.
Μια ματιά και προς τα μέσα
Αξίζει να ρωτήσεις και τον εαυτό σου: πότε ήταν η τελευταία φορά που είπες ένα ειλικρινές «ευχαριστώ»; Στον συνάδελφο που σε κάλυψε, στον γείτονα, στους δικούς σου; Η ευγνωμοσύνη είναι συνήθεια και δυναμώνει όσο την ασκείς. Όσο πιο πολύ προσέχεις τα καλά που έχεις, τόσο λιγότερο χώρο αφήνεις στη γκρίνια, και στη δική σου και στων άλλων.
Κάθε άνθρωπος κάνει καθημερινά μια επιλογή: να βλέπει όσα έχει ή όσα του λείπουν. Είναι δική του επιλογή αν θα ζει με ευγνωμοσύνη ή με παράπονο. Αν κάποιος γύρω σου έχει διαλέξει το παράπονο, δεν είσαι υποχρεωμένος να μένεις δίπλα του.
«Η στάση μας απέναντι στη ζωή καθορίζει και τη στάση της ζωής απέναντί μας.» Earl Nightingale
Με δυο λόγια
- Μίλα ήρεμα και με παράδειγμα. Πες πώς ένιωσες, όχι τι φταίει ο άλλος.
- Αν δεν αλλάξει τίποτα, δίνε λιγότερα και μάθε να λες «όχι».
- Πλησίασε όσους εκτιμούν αυτό που κάνεις και κράτα απόσταση από όσους σε εξαντλούν.
- Μην ξεχνάς να λες εσύ το «ευχαριστώ».
Συχνές ερωτήσεις
Πώς ξεχωρίζω τον αχάριστο από κάποιον που είναι απλώς κουρασμένος ή αγχωμένος;
Κοίταξε τη διάρκεια και το μοτίβο. Μια κακή εβδομάδα συμβαίνει σε όλους. Αν όμως για μήνες ή χρόνια δεν υπάρχει ούτε μια αναγνώριση και τα παράπονα είναι σταθερά, τότε μάλλον είναι τρόπος συμπεριφοράς και όχι περαστική φάση.
Είναι εγωιστικό να βάζω όρια σε κάποιον που με χρειάζεται;
Όχι. Τα όρια σε προστατεύουν και κρατούν και τη σχέση πιο υγιή. Μπορείς να βοηθάς κάποιον και να λες ταυτόχρονα μέχρι πού φτάνεις. Αν εξαντληθείς, δεν θα μπορέσεις να βοηθήσεις κανέναν.
Τι κάνω αν ο αχάριστος άνθρωπος είναι συγγενής ή συνάδελφος και δεν μπορώ να απομακρυνθώ;
Κράτα τις επαφές σύντομες και ουσιαστικές, μην αναλαμβάνεις παραπάνω από όσα σου αναλογούν και μην περιμένεις αναγνώριση από εκείνον. Αναζήτησε την αναγνώριση αλλού, από ανθρώπους που σε εκτιμούν. Αν η κατάσταση σε βαραίνει πολύ, μίλα με κάποιον έμπιστο ή με ειδικό.
