Τροχαίο ατύχημα με ηλεκτρικό πατίνι ή ποδήλατο: ποιος πληρώνει;
Η μικροκινητικότητα έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο που κινούμαστε στις πόλεις. Τα ηλεκτρικά πατίνια και τα ηλεκτρικά ποδήλατα είναι πλέον παντού. Όμως, η αύξηση της χρήσης τους έφερε και αύξηση των ατυχημάτων. Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει μετά το σοκ της σύγκρουσης είναι ένα: Ποιος καλύπτει τη ζημιά;
Ακολουθεί ένας οδηγός με βάση την τρέχουσα ελληνική νομοθεσία για να ξέρετε τι ισχύει.
Τι ορίζει ο νόμος: είναι οχήματα ή πεζοί;
Για να βρούμε ποιος πληρώνει, πρέπει πρώτα να δούμε πώς κατηγοριοποιούνται αυτά τα μέσα. Σύμφωνα με τον Νόμο 4784/2021, τα ηλεκτρικά πατίνια (και παρόμοια μέσα όπως rollers, skateboards) ονομάζονται Ελαφριά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (Ε.Π.Η.Ο.).
Χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες με βάση την ταχύτητα:
- Ταχύτητα έως 6 χλμ/ώρα: Θεωρούνται ως πεζοί. Μπορούν να κυκλοφορούν σε πεζοδρόμια.
- Ταχύτητα 6 έως 25 χλμ/ώρα: Θεωρούνται οχήματα (λογίζονται ως ποδήλατα). Απαγορεύεται να κυκλοφορούν σε πεζοδρόμια, πρέπει να κινούνται στο οδόστρωμα ή σε ποδηλατόδρομους και ο αναβάτης πρέπει να τηρεί τον ΚΟΚ.
Προσοχή: Οχήματα που αναπτύσσουν ταχύτητα άνω των 25 χλμ/ώρα δεν θεωρούνται Ε.Π.Η.Ο. και απαγορεύεται η κυκλοφορία τους χωρίς πινακίδες και άδεια (συνήθως υπάγονται στην κατηγορία των μοτοποδηλάτων).
Είναι υποχρεωτική η ασφάλιση;
Εδώ υπάρχει η μεγαλύτερη σύγχυση. Με τον πρόσφατο Νόμο 5108/2024 (που ενσωμάτωσε ευρωπαϊκή οδηγία), ξεκαθαρίστηκε το τοπίο για το ποια οχήματα πρέπει να έχουν υποχρεωτικά Αστική Ευθύνη (όπως τα αυτοκίνητα).
Η ασφάλιση είναι υποχρεωτική αν το όχημα:
- Έχει μέγιστη ταχύτητα εκ κατασκευής άνω των 25 χλμ/ώρα.
- Ή έχει μέγιστο καθαρό βάρος άνω των 25 κιλών και ταχύτητα άνω των 14 χλμ/ώρα.
Για την πλειοψηφία των ηλεκτρικών πατινιών που κυκλοφορούν νόμιμα (έως 25 χλμ/ώρα και ελαφριά), η ασφάλιση δεν είναι υποχρεωτική από τον νόμο, αλλά παραμένει νομικά αναγκαία για την προστασία της τσέπης σας.
Σενάρια ατυχημάτων: ποιος πληρώνει τελικά;
Ας δούμε τις τρεις βασικές περιπτώσεις ατυχημάτων και πώς αποζημιώνονται οι εμπλεκόμενοι.
1. Φταίει ο οδηγός του αυτοκινήτου/μοτοσυκλέτας Αυτό είναι το πιο απλό σενάριο. Εάν ένα αυτοκίνητο χτυπήσει ένα ηλεκτρικό πατίνι ή ποδήλατο και την ευθύνη έχει ο οδηγός του αυτοκινήτου:
- Η ασφαλιστική εταιρεία του αυτοκινήτου αποζημιώνει πλήρως τον αναβάτη του πατινιού/ποδηλάτου για σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές (π.χ. καταστροφή του πατινιού).
2. Φταίει ο αναβάτης του πατινιού/ποδηλάτου (και έχει ιδιωτική ασφάλιση) Αν ο αναβάτης παραβιάσει τον ΚΟΚ (π.χ. παραβίαση STOP) και προκαλέσει ζημιά σε τρίτον (πεζό ή όχημα):
- Εάν ο αναβάτης έχει προνοήσει να κάνει προαιρετική ασφάλιση Αστικής Ευθύνης (ή χρησιμοποιεί ενοικιαζόμενο πατίνι που συνήθως είναι ασφαλισμένο), τότε η ασφαλιστική του εταιρεία θα καλύψει τις ζημιές που προκάλεσε στους τρίτους.
3. Φταίει ο αναβάτης και είναι ανασφάλιστος Αυτό είναι το «εφιαλτικό» σενάριο. Επειδή η ασφάλιση δεν είναι υποχρεωτική για τα μικρά πατίνια, πολλοί δεν έχουν κάλυψη. Αν προκαλέσουν ατύχημα:
- Ο αναβάτης υποχρεούται να πληρώσει από την τσέπη του όλες τις ζημιές.
- Αυτό περιλαμβάνει επισκευές οχημάτων, νοσήλια πεζών ή οδηγών, και αποζημιώσεις για ηθική βλάβη. Τα ποσά μπορεί να είναι τεράστια και να οδηγήσουν σε κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων του υπαιτίου.
Τι γίνεται με το επικουρικό κεφάλαιο;
Στα ατυχήματα με αυτοκίνητα, αν ο υπαίτιος είναι ανασφάλιστος, πληρώνει το Επικουρικό Κεφάλαιο. Στα πατίνια όμως, τα πράγματα είναι περίπλοκα.
- Εάν το πατίνι δεν εμπίπτει στην κατηγορία των οχημάτων με υποχρεωτική ασφάλιση (δηλαδή είναι απλό Ε.Π.Η.Ο.), το Επικουρικό Κεφάλαιο ενδέχεται να μην καλύψει το θύμα, καθώς ο νόμος καλύπτει ζημιές από οχήματα που οφείλουν να είναι ασφαλισμένα.
- Σε αυτή την περίπτωση, το θύμα πρέπει να κινηθεί δικαστικά απευθείας εναντίον του αναβάτη του πατινιού.
Η συμβουλή μας
Αν είστε χρήστης ηλεκτρικού πατινιού ή ποδηλάτου, μην αφήνετε την τύχη σας στα χέρια της “μη υποχρεωτικότητας”. Το κόστος για μια ετήσια ασφάλιση αστικής ευθύνης ποδηλάτου/πατινιού είναι εξαιρετικά χαμηλό (συχνά κάτω από 20-30 ευρώ τον χρόνο).
Η νομοθεσία εξελίσσεται, αλλά η ατομική ευθύνη παραμένει σταθερή. Οδηγείτε αμυντικά, φορέστε κράνος και ασφαλιστείτε.
